Ójöfnuður er enn viðvarandi í verslun í Evrópu
13. apríl 2026Konur í lykilhlutverki
Konur mynda burðarás verslunar- og heildsölustarfsemi í Evrópu og eru nær tveir þriðju hlutar starfsfólks í greininni. Þrátt fyrir það sýnir ný skýrsla að framlag þeirra er ekki metið að verðleikum og að ójöfnuður hefur enn veruleg áhrif á starfsskilyrði þeirra.Skýrslan, sem unnin var fyrir UNI Europa Commerce, veitir ítarlega greiningu á stöðu kynjanna í greininni og undirstrikar brýna þörf fyrir kynjasjónarmið í stefnumótun og ákvarðanatöku.
Takmörkuð tækifæri og kerfisbundinn ójöfnuður
Þrátt fyrir mikla þátttöku kvenna eru þær líklegri til að starfa í láglaunastörfum og hlutastörfum, með takmörkuð tækifæri til starfsþróunar. Þá eru þær verulega undirfulltrúaðar í stjórnunarstöðum og tæknistörfum. Skýrslan bendir á að þessi mynstrin séu ekki tilviljunarkennd heldur endurspegli djúpstæðan, kerfisbundinn ójöfnuð sem viðheldur stöðunni.
Breytingar í greininni geta aukið bilið
Verslunargeirinn er nú að ganga í gegnum miklar breytingar. Stafræn þróun, vöxtur netverslunar og græn umbreyting eru að móta störf og vinnuaðstæður á nýjan hátt.Án markvissra aðgerða er hætta á að þessar breytingar auki enn á ójöfnuð. Skýrslan varar við því að án fullnægjandi verndar og aðkomu starfsfólks geti þróunin haft neikvæð áhrif á stöðu kvenna.
Ofbeldi og áreitni falinn vandi
Eitt af því sem skýrslan dregur sérstaklega fram er útbreidd reynsla starfsfólks í framlínustörfum af kynbundnu ofbeldi og áreitni. Þetta er vandamál sem hefur lengi verið vanrækt í umræðunni, en hefur bein áhrif á öryggi og velferð margra kvenna í greininni.
Niðurstöður skýrslunnar eru skýrar: án kynjasjónarmiða í öllum breytingum og stefnumótun er hætta á að núverandi ójöfnuður festist í sessi eða jafnvel aukist. Rannsóknin var unnin innan ramma evrópska verkefnisins Improving working conditions through a gender perspective in commerce (I’M Pinc), sem hefur það að markmiði að styrkja þekkingu og verkfæri stéttarfélaga til að bregðast við þessum áskorunum.
Fyrir samtök launafólks eru skilaboðin skýr: framtíð verslunar verður ekki aðeins að vera skilvirk og tæknivædd – hún verður einnig að vera réttlát.
LÍV á aðild að UNI Europa Commerce
Heimild: UNI Europa